دەرمانەکان
سەرچاوەیەکی متمانەپێکراو بۆ زانیاری ورد لەسەر دەرمانەکان. دەرمان بەپێی جۆر، پۆل، یان ناو بگەڕە.
نوێترین دەرمانەکان
259 دەرمان
Imodium, Diamode, Kaopectate II, Maalox Anti-Diarrheal
loperamide
لوپەراماید دەرمانێکە کە بۆ چارەسەری سکچوون بەکاردێت. ئەندامی دەستەی دەرمانە دژە سکچوونە و وەکوو ئۆپیۆیدێک کاردەکات بەڵام کاریگەری سەرەکی لەسەر ڕیخۆڵەکانە و بەشێوەیەکی بەرچاو کاریگەری لەسەر مێشک نییە. ئەو میکانیزمەی کە لوپەراماید لەڕێگەیەوە سکچوون ڕادەگرێت بریتییە لە هێواشکردنەوەی جووڵەی ڕیخۆڵەکان. ئەمەش ڕێگە دەدات بەوەی کە ئاو زیاتر لەناو ڕیخۆڵەکاندا بمێنێتەوە، ئەمەش دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی شلی پاشەڕۆ. لوپەراماید بە دەبەستنەوە بە وەرگرەکانی ئۆپیۆید لە دیواری ڕیخۆڵەکان کاردەکات. ئەم دەبەستنەوەیە هێواشکردنەوەی پەستانی ڕیخۆڵەکان دەخاتە ڕوو، کە ڕێژەی تێپەڕبوونی خۆراک لە ڕیخۆڵەکاندا کەم دەکاتەوە. ھەروەھا لوپەراماید دەتوانێت لە دەرچوونی شلە و ئاڵکترۆلیتەکان لەناو ڕیخۆڵەکاندا کەم بکاتەوە.
Valium, Diastat, Diazepam Intensol, Valtoco
diazepam
دیایزپام دەرمانێکی دەستەی بەنزۆدایئازەپینە. کاریگەرییە سەرەکییەکانی ئەمانەن: دژە خەمۆکی (anxiolytic)، ئارامکەرەوە (sedative)، ماسوولکە خاوکەرەوە (muscle relaxant)، و دژە تشنج (anticonvulsant). لەڕێی زیادکردنی کاریگەرییەکانی (GABA)ەوە کار دەکات، کە گەیەنەرێکی کیمیاییە لە مێشکدا کە چالاکیی دەماری سست دەکاتەوە. دیایزپام یارمەتیی کەمکردنەوەی دڵەڕاوکێ دەدات، خەو باش دەکات، ماسوولکەکان خاو دەکاتەوە، و کۆنتڕۆڵی تشنجەکان دەکات. بە هۆی کاریگەرییە درێژخایەنەکانییەوە، دیایزپام بە شێوەیەکی زۆر باو بەکارنایەت بۆ دڵەڕاوکێ و خەوزڕان، بەڵام هێشتا لە چەند بوارێکی دیاریکراودا بەکاردەهێنرێت. دیایزپام بە خێرایی لە ڕیخۆڵەکانەوە هەڵدەمژرێت و لە ناو لەشدا بە باشی بڵاو دەبێتەوە. دەکرێت کاریگەرییەکانی چەند کاتژمێرێک بخایەنێت.
Valium, Diastat, Diazepam Intensol
diazepam
Diazepam دەرمانێکە لە جۆری بێنزۆدیازەپینەکان (Benzodiazepines)، کاریگەریی ھێورکەرەوە (sedative)، خەو ھێنەر (hypnotic)، دژە خەنجەل (anticonvulsant)، ماسولکە خاوکەرەوە (muscle relaxant)، و یادنەمێنەرەوە (amnestic)ی ھەیە. میکانیزمی کارکردنی لەسەر زیادکردنی کاریگەریی گابا (GABA)یە، کە گەیێنەرێکی دەمارییە (neurotransmitter) لە مێشکدا و چالاکیی دەمارەخانەکان خاو دەکاتەوە. ئەمەش دەبێتە ھۆی کەمکردنەوەی دڵەڕاوکێ، خەنجەل، گرژی ماسولکە، و یارمەتیدەر دەبێت بۆ خەوتن. بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەری دڵەڕاوکێ، خەنجەل، کشانەوەی ئەلکحول، و گرژی ماسولکە بەکاردێت.
Mycostatin, Nilstat, Nystop, Pedi-Dri
nystatin
نایستاتین دەرمانێکی دژە کەڕووە کە لە جۆری پۆلیین ئەنتی بایۆتیکە. کاردەکات بەوەی کە دەچێتە ناو پەردەی خانەی کەڕووەکانەوە و بە ماددەی ئیڕگۆستیرۆل دەبەستێتەوە، کە پێکهاتەیەکی گرنگی پەردەی خانەی کەڕووە. ئەم بەستنەوەیە دەبێتە هۆی دروستبوونی کون یان کەناڵ لە پەردەکەدا، کە دەبێتە هۆی دزەکردنی ناوەرۆکی خانەکە و لەناوبردنی کەڕووەکە. نایستاتین بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەری هەوکردنەکانی کەڕوو بەکاردێت، بەتایبەتی ئەوانەی کە بەهۆی کەڕووی *Candida* دروست دەبن. بە شێوەیەکی گشتی لە ڕیخۆڵەکاندا هەڵنامژرێت، ئەمەش وای دەکات بۆ چارەسەری هەوکردنە ناوخۆییەکان بەسوود بێت. بە شێوەیەکی سەرەکی لە دەم و گەروودا (وەک هەوکردنی دەم و گەروو) یان لە پێست و ئەندامەکانی زاوزێدا بەکاردێت.
Pepcid, Fluxid, Famotidine Oral Suspension, Pepcid AC
famotidine
فامۆتیدین دەرمانێکە کە لە جۆری بلۆکەرەکانی ڕیسێپتەری هیستامین H2 (Histamine H2-receptor antagonists) دادەنرێت. ئەم دەرمانە کار دەکات بە کەمکردنەوەی ئەو بڕە ترشەی کە گەدە دروستی دەکات. هیستامین ماددەیەکە کە لە لەشدا هەیە و یارمەتی دەردانی ترش دەدات لە گەدەدا. فامۆتیدین بە گرتنی ڕیسێپتەرەکانی H2 لەسەر خانەکانی گەدە (Parietal cells)، ڕێگری دەکات لە کارکردنی هیستامین و بەمەش دەردانی ترش کەمدەکاتەوە. ئەم میکانیزمە یارمەتی دەدات لە چاکبوونەوەی برینەکان و سووککردنی نیشانەکانی پەیوەست بە ترشی گەدە. بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەری برینی گەدە و دوازدەگرێ (duodenum)، نەخۆشی گەڕانەوەی ترشەڵۆکی گەدە بۆ سورێنچک (GERD)، و بارودۆخەکانی تر کە تیایاندا گەدە بڕێکی زۆر ترش دروست دەکات، بەکاردێت.
Zantac (formerly), various generic formulations
ranitidine
رانیتیدین دەرمانێکە لە جۆری دژە هیستامین H2-ڕیسیپتەر (Histamine H2-receptor antagonist). کاردەکات لە ڕێگەی کەمکردنەوەی ترشەڵۆکی گەدە. لە ڕووی فارماکۆلۆژییەوە، ڕانیتیدین بە شێوەیەکی گەڕاندنەوە ڕیسیپتەرەکانی H2 دەبەستێت لەسەر خانەکانی پەریتالی گەدە، کە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی دەردانی ترشەڵۆکی گەدە، چ لە کاتی بنەڕەتی و چ لە کاتی وروژاندن. ئەمەش دەرئەنجامەکەی بریتییە لە بەرهەمهێنانی ترشەڵۆکی کەمتر، کە یارمەتیدەرە بۆ چاکبوونەوەی برین و کەمکردنەوەی نیشانەکانی پەیوەست بە ترشەڵۆکی زیادە. بەکاردێت بۆ چارەسەری چەندین حاڵەت کە پەیوەندییان بە ترشەڵۆکی گەدە هەیە. لە ڕابردوودا زۆر بەکارهاتووە، بەڵام بەهۆی مەترسی هەبوونی مادەی زیانبەخشی وەکوو N-Nitrosodimethylamine (NDMA) لە هەندێک لە بەرهەمەکانیدا، بەکارهێنانی زۆر کەمبووەتەوە یان وەستاوە لە زۆرێک لە وڵاتان.
Humalog, Novolog, Apidra, Lantus, Levemir, Tresiba, Humulin, Novolin, Afrezza
insulin
ئەنسۆلین هۆرمۆنێکە کە لەلایەن پەنکریاسەوە بەرهەم دەهێنرێت و ڕۆڵێکی بنەڕەتی دەگێڕێت لە ڕێکخستنی ئاستی شەکری خوێندا. لە ڕووی دەرمانسازییەوە، ئەنسۆلین دەستەیەکی فراوانی دەرمانەکان لەخۆدەگرێت کە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی شەکرە بەکاردەهێنرێن. میکانیزمی کارکردنی ئەنسۆلین بریتییە لە پەیوەندی کردن بە وەرگرەکانی ئەنسۆلین لەسەر خانەکانی ماسولکە و چەوری و جگەر. ئەم پەیوەندییە زنجیرەیەک لە کارلێکە ناوخۆییە خانەییەکان دەوروژێنێت کە دەبنە هۆی زیادکردنی وەرگرتنی گلوکۆز لەلایەن خانەکانەوە، زیادکردنی دروستبوونی گلایکۆجین لە جگەر و ماسولکەکاندا (شێوەیەکی کۆگا لە گلوکۆز)، و کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی گلوکۆز لەلایەن جگەرەوە. هەروەها ئەنسۆلین هانی دروستبوونی چەوری دەدات و ڕێگری دەکات لە هەڵوەشاندنەوەی چەوری. لە ڕووی کلینیکییەوە، ئەنسۆلین بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی شەکرەی جۆری ١ بەکاردەهێنرێت، کە تێیدا پەنکریاس ئەنسۆلینی پێویست بەرهەم ناهێنێت، و هەروەها لە نەخۆشی شەکرەی جۆری ٢دا بەکاردەهێنرێت کە ڕێژەی ئەنسۆلین بەس نییە بۆ کۆنترۆڵکردنی ئاستی شەکری خوێن. جۆرە جیاوازەکانی ئەنسۆلین لە ڕووی خێرایی و ماوەی کارکردنیاندا جیاوازن، کە ڕێگە بە پزیشکان دەدات پلانی چارەسەری تایبەت بە پێویستی تاکەکەسی دابنێن.
Ventolin, Proventil, Airomir, Asmol
salbutamol
سالبوتامۆل دەرمانێکە لە جۆری بەرفراوانکەرەکانی بۆڕیی هەوا (bronchodilator) کە کار دەکات لەسەر هاندانی وەرگرەکانی beta-2 adrenergic لە ماسولکەکانی بۆڕییەکانی هەوادا. هاندانی ئەم وەرگرانە دەبێتە هۆی خاوبوونەوە و پشوودانی ماسولکەکان، کە ئەمەش دەبێتە هۆی فراوانبوونی بۆڕییەکانی هەوا و ئاسانکردنی هاتووچۆی هەوا بۆ ناو سییەکان و دەرەوەی. بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەری نەخۆشییەکانی کۆئەندامی هەناسە بەکاردێت، وەک تەنگەنەفەسی (ئەستما) و نەخۆشی درێژخایەنی سییەکان (COPD). بەکارهێنانی دەرمانەکە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی نیشانەکانی وەک کۆکە، کورت بوونی هەناسە و خس خس. سالبوتامۆل بە شێوەیەکی خێرا کار دەکات بۆ ئاسانکردنی هەناسەدان لە کاتی هێرشی تەنگەنەفەسیدا، هەروەها دەکرێت بە شێوەیەکی بەردەوام بەکاربهێنرێت بۆ ڕێگریکردن لە هێرشەکان.
Ventolin, Proventil, AccuNeb, Airomir, Asmol, Salbuvent
salbutamol
سالبوتامۆل دەرمانێکە لە جۆری برۆنکۆدیلەیتەرەکان (فراوانکەرەوەی بۆری هەوا) کە کار دەکات بە پەلەپیتکاندنی ڕێچکەکانی هەوا لە سییەکاندا. بە شێوەیەکی سەرەکی ڕێگری دەکات لە گرژبوونی ماسولکەکانی بۆری هەوا، ئەمەش وا دەکات کە هەناسەدان ئاسانتر بێت. سالبوتامۆل بە هەڵمژین یان خواردن دەدرێت، و لە حاڵەتەکانی تەنگەنەفەسی و نەخۆشییەکانی تری سییەکاندا کە دەبنە هۆی تەنگەنەفەسی وەک نەخۆشی درێژخایەنی کۆئەندامی هەناسە بەکاردێت. کاریگەرییەکانی سالبوتامۆل بە گشتی بۆ ماوەی ٤-٦ کاتژمێر دەخایەنێت. میکانیزمی کارکردنی سالبوتامۆل بریتییە لە وروژاندنی وەرگرەکانی بیتا-٢ ئەدرێنێرجی، کە دەبێتە هۆی فراوانبوونی ڕێڕەوەکانی هەوا و ئاسانکردنی هاتووچۆی هەوا بۆ سییەکان. بە شێوەیەکی سەرەکی بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی تەنگەنەفەسی (ئاسم) و نەخۆشی درێژخایەنی کۆئەندامی هەناسە (COPD). هەروەها ڕەنگە بۆ پێشگرتن لە گرژبوونی بۆری هەوا کە بەهۆی وەرزشەوە دروست دەبێت، بەکاربهێنرێت.
Microzide, Esidrix, HydroDIURIL, Oretic
hydrochlorothiazide
هیدرۆکلۆرۆتیازاید دەرمانێکە لە جۆری میزەڕۆکان (دیوریتیک) کە کار دەکات لەسەر گورچیلەکان بۆ زیادکردنی دەردانی میز. ئەم دەرمانە یارمەتی دەدات بۆ کەمکردنەوەی بڕی ئاو و خوێ لە لەشدا، ئەمەش دەبێتە هۆی دابەزینی پەستانی خوێن. میکانیزمی کارکردنی هیدرۆکلۆرۆتیازاید ئەوەیە کە ڕێگری دەکات لە هەڵمژینی سۆدیۆم و کلۆراید لە لولەکانی گورچیلەکان، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی کە ئاو زیاتر لە لەشدا بمێنێتەوە و لە ڕێگەی میزەوە دەربچێت. بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی پەستانی بەرزی خوێن (هایپەرتێنشن) و ئاوسان (ئیدیمیا) بەکاردێت کە بەهۆی نەخۆشییەکانی دڵ، گورچیلە، یان جگەرەوە دروست دەبێت. هەروەها دەکرێت بۆ چارەسەری بەردی گورچیلە بەکاربهێنرێت. هیدرۆکلۆرۆتیازاید دەرمانێکی کاریگەرە بۆ دابەزاندنی پەستانی خوێن و کۆنتڕۆڵکردنی ئاوسان، بەڵام پێویستە بە ڕێنمایی پزیشک بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەی لە کاریگەرییە لاوەکییەکانی دووربخرێیتەوە.
Prilosec, Losec, Omesec, Zegerid (combined with sodium bicarbonate)
omeprazole
ئۆمیپرازۆل دەرمانێکە لە جۆری ڕاگرەکانی پەمپی پرۆتۆن (PPIs). ئەم دەرمانە کار دەکات لەسەر کەمکردنەوەی ترشەڵۆکی دروستبوو لە گەدەدا. میکانیزمی کارکردنی ئۆمیپرازۆل بریتییە لە بەربەستکردنی پەمپی پرۆتۆن (H+/K+-ATPase)، کە بەرپرسە لە دەردانی ترشەڵۆک لەلایەن خانەکانی پەڕەی گەدە (parietal cells). بە بەربەستکردنی ئەم پەمپە، ئۆمیپرازۆل ڕێگری دەکات لە دەردانی ترشەڵۆک بۆ ناو گەدە، ئەمەش دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی ترشەڵۆکی گەدە و یارمەتیدەر دەبێت بۆ چاکبوونەوەی برینەکان و نیشانەکانی پەیوەندیدار بە زیادبوونی ترشەڵۆک. ئۆمیپرازۆل بۆ چارەسەری کۆمەڵێک حاڵەت بەکاردێت، وەک برینی گەدە و دوازدەگرێ، نەخۆشی گەڕانەوەی ترشەڵۆک بۆ سورێنچک (GERD)، و زۆلینگەر-ئێڵیسۆن سیندرۆم.
Celestone, Diprolene, Betaderm
betamethasone
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: کورتیکۆستێرۆید (Corticosteroid) - گروپی کیمیایی/چارەسەری: گلوکۆکۆرتیکۆید (Glucocorticoid) - میکانیزمی کردار: بێتامێتازۆن وەک کورتیکۆستێرۆیدێک کاردەکات بە کەمکردنەوەی هەوکردن و سەرکوتکردنی سیستەمی بەرگری لەش. ئەمە لە ڕێگەی دەستکاریکردنی دەربڕینی جینەکان و کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی ماددە کیمیاییەکان کە دەبنە هۆی هەوکردن. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: بە ئاسانی لە ڕێگەی ڕیخۆڵەوە دەمژرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەرزە. - نیوە تەمەن: ٣٦-٥٤ کاتژمێر. - لوتکەی چڕیی پلازما: لە ماوەی ١-٢ کاتژمێردا دەگاتە لوتکە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەری هەوکردن، نەخۆشییە ئۆتۆئیمونییەکان، و هەستیارییەکان. - بەکارهێنانی لاوەکی: بۆ چارەسەری هەندێک جۆری شێرپەنجە وەک هاوکارێک بەکاردێت. - مەرجەکانی ئامانج: هەوکردنی جومگەکان، نەخۆشییەکانی پێست، ئەستما، هەستیاری. - سودەکانی چارەسەرکردن: کەمکردنەوەی ئازار، هەوکردن، خوروو، و باشترکردنی کوالێتی ژیان. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: لە چەند کاتژمێرێکەوە بۆ چەند ڕۆژێک دەخایەنێت بەپێی شێوازی بەکارهێنان و حاڵەتەکە. - ماوەی کارکردن: دەگۆڕێت بەپێی دۆز و شێوازی بەکارهێنان. - کارلێکەکانی دەرمان: لەگەڵ دەرمانەکانی تردا کارلێک دەکات، بۆیە پێویستە ئاگاداری پزیشک بیت. - مەودای چارەسەری: دەبێت لەلایەن پزیشکەوە دیاری بکرێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: کاریگەری بەهێزی دژە هەوکردنی هەیە. - سوودەکانی: بە شێوەیەکی کاریگەر نیشانەکانی نەخۆشییە هەوکردنەکان و هەستیارییەکان کەم دەکاتەوە. - گرنگی کلینیکی: بەکارهێنانی بەرفراوانە لە چارەسەری نەخۆشییە جۆراوجۆرەکاندا. - پرۆفایلی سەلامەتی: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت بەهۆی کاریگەرییە لاوەکییەکانی.