دەرمانەکان
سەرچاوەیەکی متمانەپێکراو بۆ زانیاری ورد لەسەر دەرمانەکان. دەرمان بەپێی جۆر، پۆل، یان ناو بگەڕە.
نوێترین دەرمانەکان
259 دەرمان
0Stamaril, YF-VAX
yellowfevervaccine
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ڤاکسین - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ڤاکسینی ڤایرۆسی لاوازکراو - میکانیزمی کردار: ڤاکسینەکە سیستەمی بەرگری لەش هاندەدات بۆ دروستکردنی دژەتەن دژی ڤایرۆسی تای زەرد، ئەمەش پارێزگاری دەدات بە تاکەکە لە تووشبوون بە نەخۆشییەکە لە داهاتوودا. لەشی مرۆڤ وەڵامدەداتەوە بە دروستکردنی بەرگری، بێ ئەوەی کەسەکە نەخۆش بێت. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڤاکسینەکان بە شێوەیەکی گشتی نابێت بمژرێن. لە ڕێگەی injection ڕاستەوخۆ دەچنە ناو ماسولکە یان ژێر پێستەوە. - بەردەستبوونی زیندەیی: چونکە ڤاکسینەکان injection دەکرێن، بەردەستبوونی زیندەییان نزیکە لە %100. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی دژەتەنەکان دەگۆڕێت، بەڵام بەرگرییەکە زۆرجار بۆ چەندین ساڵ دەمێنێتەوە، تەنانەت بۆ هەموو ژیانیش. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی دژەتەنەکان چەند هەفتەیەک دوای وەرگرتنی ڤاکسینەکە دەردەکەوێت. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: خۆپاراستن لە تای زەرد - بەکارهێنانی لاوەکی: بۆ ئەو کەسانەی کە گەشت دەکەن بۆ ئەو ناوچانەی کە تای زەرد باوە - مەرجەکانی ئامانج: ئەو کەسانەی کە مەترسی تووشبوونیان هەیە بە ڤایرۆسی تای زەرد. - سودەکانی چارەسەرکردن: پاراستن لە نەخۆشییەکی کوشندە. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: بەرگری بە گشتی لە ماوەی 10 ڕۆژدا دروست دەبێت. - ماوەی کارکردن: پاراستن بەلایەنی کەمەوە 10 ساڵ دەخایەنێت و ڕەنگە هەموو ژیانیش بخایەنێت. - کارلێکەکانی دەرمان: دەکرێت کارلێک لەگەڵ دەرمانە سەرکوتکەرەکانی بەرگریدا بکات. - مەودای چارەسەری: ناتەندروست. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ڤاکسینێکی زۆر کاریگەرە بۆ خۆپاراستن لە تای زەرد. - سوودەکانی: ڕێگری دەکات لە نەخۆشییەکی ترسناک و ڕەنگە کوشندە. - گرنگی کلینیکی: تایبەتە بۆ ئەو کەسانەی کە گەشت دەکەن بۆ ناوچە مەترسیدارەکان. - پرۆفایلی سەلامەتی: بە گشتی سەلامەتە، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە.
Varivax, ProQuad, Varilrix
varicella
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ڤاکسین - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ڤایرۆسی لاوازکراو - میکانیزمی کردار: ڤاکسینەکە دەبێتە هۆی دروستبوونی بەرگری لەش دژی ڤایرۆسی varicella zoster، کە دەبێتە هۆی ئاوڵەی مریشکە. لەش بەرگری پەیدا دەکات بە دروستکردنی ئەنتیبۆدی تایبەت بە ڤایرۆسەکە. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: لە ڕێگەی ژێرپێستەوە دەدرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: لەبەر ئەوەی ڤاکسینە و ڕاستەوخۆ کار لەسەر سیستەمی بەرگری دەکات، پێوانەکردنی بەردەستبوونی زیندەیی ئاسان نییە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی ئەنتیبۆدییەکان دەپێورێت کە لەش دروستی دەکات، نەک خودی ڤاکسینەکە. - لوتکەی چڕیی پلازما: چڕیی ئەنتیبۆدییەکان لە خوێندا دوای ماوەیەک بەرز دەبێتەوە، دوای کوتانی ڤاکسینەکە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: ڕێگری کردن لە ئاوڵەی مریشکە (Varicella). - بەکارهێنانی لاوەکی: ڕێگری کردن لە ئاوڵەی مریشکە لە کەسانی هەستیاردا. - مەرجەکانی ئامانج: منداڵان و گەورەساڵان کە بەرکەوتەیان نەبووە و بەرگرییان نییە. - سودەکانی چارەسەرکردن: خۆپاراستن لە نەخۆشیەکە و کەمکردنەوەی مەترسییەکانی وەک هەوکردنی سییەکان و زیان گەیاندن بە مێشک. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: بەرگری لە ماوەی 2-4 هەفتەدا دوای کوتان دەست پێدەکات. - ماوەی کارکردن: بەرگری زۆربەی کات درێژخایەنە. - کارلێکەکانی دەرمان: دەکرێت کاریگەری ڤاکسینەکە کەم بێتەوە ئەگەر لەگەڵ دەرمانی ستیرۆیدی بەرز یان چارەسەری کیمیایی بەکاربهێنرێت. - مەودای چارەسەری: ئەمە ڤاکسینە نەک دەرمان، بۆیە مەودای چارەسەری نییە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ڤاکسینێکە بۆ ڕێگری لە نەخۆشییەکی دیاریکراو. - سوودەکانی: ڕێگری لە ئاوڵەی مریشکە و کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە نەخۆشییەکی سەخت. - گرنگی کلینیکی: یارمەتی دەدات کۆنتڕۆڵی نەخۆشییەکە بکرێت لەناو کۆمەڵگەدا. - پرۆفایلی سەلامەتی: بە گشتی سەلامەتە، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی سووکی هەیە.
0Gardasil, Cervarix
papillomavirus
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: Vaccine - گروپی کیمیایی/چارەسەری: پێکوتە (Vaccine). - میکانیزمی کردار: پێکوتەی ڤایرۆسی پاپیۆمای مرۆڤ (HPV vaccine) کاردەکات بە هاندانی سیستەمی بەرگری لەش بۆ دروستکردنی دژەتەن دژی جۆرەکانی HPV کە هۆکاری سەرەکی شێرپەنجەی ملی منداڵدان و نەخۆشییەکانی ترن. ئەم دژەتەنانە یارمەتی دەدەن بۆ ڕێگریکردن لە تووشبوون بە HPV لە داهاتوودا. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: مژینی پاش دەرمانەکە زۆر باشە بەڵام بە شێوەیەکی تەواو ڕوون نییە. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی تەواو دیار نییە، چونکە ئەمە پێکوتەیە و کار لەسەر دروستکردنی بەرگری دەکات نەک ڕاستەوخۆ لەناو خوێندا بوونی هەبێت. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی دژەتەنە دروستبووەکان درێژخایەنە. - لوتکەی چڕیی پلازما: ئەمە پەیوەندی بە چڕیی دژەتەنەکانەوە هەیە لە خوێندا کە بە تێپەڕبوونی کات بەرز دەبێتەوە دوای کوتانەکە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: ڕێگریکردن لە تووشبوون بە HPV، ڕێگریکردن لە شێرپەنجەی ملی منداڵدان، شێرپەنجەی زێ، شێرپەنجەی کۆم، و گۆشتی زیادەی زێ. - بەکارهێنانی لاوەکی: ڕێگریکردن لە هەندێک جۆری شێرپەنجەی دەم و قوڕگ کە پەیوەندییان بە HPV هەیە. - مەرجەکانی ئامانج: گەنجان و هەرزەکاران پێش دەستپێکردنی چالاکی سێکسی، هەروەها ئەو کەسانەی کە لە مەترسی تووشبووندان. - سودەکانی چارەسەرکردن: کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە شێرپەنجە و نەخۆشییەکانی پەیوەست بە HPV، کەمکردنەوەی پێویستی بە پشکنینی بەردەوامی شێرپەنجەی ملی منداڵدان. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: بەرگری لەش بە تێپەڕبوونی چەند هەفتەیەک یان مانگێک دوای تەواوکردنی زنجیرەی کوتانەکە دروست دەبێت. - ماوەی کارکردن: بەرگری زۆرجار درێژخایەنە. - کارلێکەکانی دەرمان: بە شێوەیەکی گشتی کارلێکی ئەوتۆ لەگەڵ دەرمانەکانی تردا نییە، بەڵام باشترە پزیشک ئاگادار بکرێتەوە لە هەموو دەرمانێک کە بەکاردێت. - مەودای چارەسەری: پێکوتەیە، مەودای چارەسەری نییە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: پێکوتەیەکی زۆر کاریگەرە بۆ ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکانی پەیوەست بە HPV. - سوودەکانی: ڕێگریکردن لە شێرپەنجە و کەمکردنەوەی بارگرانی نەخۆشی. - گرنگی کلینیکی: گرنگە بۆ تەندروستی گشتی و ڕێگریکردن لە شێرپەنجە. - پرۆفایلی سەلامەتی: زۆربەی خەڵک بە سەلامەتی وەریدەگرن، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی سووک ڕوودەدەن.
0Prevnar 13, Pneumovax 23
pneumococcal
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ڤاکسین - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ڤاکسینی پۆلیسیچەراید و کۆنجوگەیت - میکانیزمی کردار: ڤاکسینەکانی نیومۆکۆکال کاردەکەن بە هاندانی سیستەمی بەرگری لەش بۆ دروستکردنی دژەتەن دژی ئەو جۆرە باکتریایانەی کە دەبنە هۆی نەخۆشی نیومۆکۆکال. ئەم دژەتەنانە یارمەتیدەرن بۆ پاراستنی لەش لە تووشبوون بە باکتریای نیومۆکۆکال. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڤاکسینەکان لە ڕێگەی ماسولکە یان ژێر پێستەوە دەدرێن، بە خێرایی دەمژرێن بۆ ناو خوێن. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی تەواوە. - نیوە تەمەن: چونکە ڤاکسینە، نیوە تەمەنی نییە بە مانای دەرمان. کاریگەرییەکەی پەیوەستە بە هاندانی وەڵامی بەرگری. - لوتکەی چڕیی پلازما: چونکە ڤاکسینە، چڕی پلازمای دەرمان بوونی نییە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکانی نیومۆکۆکال وەک هەوکردنی سییەکان (pneumonia)، هەوکردنی پەردەی مێشک (meningitis)، و هەوکردنی گوێی ناوەڕاست (otitis media). - بەکارهێنانی لاوەکی: ڕێگریکردن لە تووشبوون بە نەخۆشییەکانی نیومۆکۆکال لەو کەسانەی کە مەترسی تووشبوونیان زیاترە، وەک کەسانی بەساڵاچوو، منداڵانی بچووک، و ئەو کەسانەی کە نەخۆشی درێژخایەنیان هەیە. - مەرجەکانی ئامانج: هەموو ئەو کەسانەی کە ئەگەری تووشبوونیان زیاترە. - سودەکانی چارەسەرکردن: ڕێگریکردن لە نەخۆشی و کەمکردنەوەی تووشبوون و مردن بەهۆی نەخۆشی نیومۆکۆکال. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: بەرگری پێویستی بە چەند هەفتەیەک هەیە بۆ ئەوەی گەشە بکات دوای کوتان. - ماوەی کارکردن: بەرگری دەتوانێت چەند ساڵێک بخایەنێت، بەڵام پێویستە ژەمە زیادەکان وەربگیرێن بۆ پاراستنی درێژخایەن. - کارلێکەکانی دەرمان: بە شێوەیەکی گشتی کارلێکی گرنگی نییە لەگەڵ دەرمانەکانی تردا. - مەودای چارەسەری: چونکە ڤاکسینە، مەودای چارەسەری نییە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ڕێگریکردن لە نەخۆشی نیومۆکۆکال. - سوودەکانی: کەمکردنەوەی نەخۆشی و مردن بەهۆی نەخۆشییەوە. - گرنگی کلینیکی: یارمەتیدەرە بۆ پاراستنی تەندروستی گشتی و پاراستنی کەسەکان. - پرۆفایلی سەلامەتی: بە گشتی سەلامەتە، بەڵام ڕەنگە هەندێک کاریگەری لاوەکی دروست بکات.
0Twinrix, Comvax
Combination Vaccines
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ڤاکسین - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ڤاکسینی ڤایرۆسی ناچالاک - میکانیزمی کردار: ڤاکسینەکە کار دەکات بە هاندانی سیستەمی بەرگری لەش بۆ دروستکردنی دژەتەن دژی ڤایرۆسی هەپاتایتی A و ڤایرۆسی هەپاتایتی B. ئەمەش یارمەتی دەدات بۆ پاراستنی کەسەکە لە تووشبوون بە هەپاتایتی A و B لە داهاتوودا. ڤاکسینەکە ڤایرۆسی زیندوو بەکار ناهێنێت، بۆیە ناتوانێت ببێتە هۆی هەپاتایتی A یان B. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: لە دوای IM injection بە خێرایی دەمژرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی تەواو نازانرێت، بەڵام دژەتەنەکان لە خوێندا دەدۆزرێنەوە لە دوای injection. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی دژەتەنەکان بە درێژایی دەمێننەوە، پاراستن بۆ ماوەیەکی درێژ دابین دەکەن. - لوتکەی چڕیی پلازما: چڕیی پلازما دژەتەنەکان لە ماوەی مانگێک یان دوو مانگ لە دوای تەواوکردنی زنجیرەی ڤاکسینەکە دەگاتە لوتکە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: خۆپاراستن لە هەپاتایتی A و هەپاتایتی B - بەکارهێنانی لاوەکی: بۆ ئەو کەسانەی لە مەترسیدان لە تووشبوون بە هەپاتایتی A و B، وەک گەشتیاران بۆ ناوچە مەترسیدارەکان، کارمەندانی تەندروستی، ئەوکەسانەی بە شێوەیەکی درێژخایەن نەخۆشی جگەریان هەیە. - مەرجەکانی ئامانج: هەموو ئەو کەسانەی لە مەترسیدان لە تووشبوون بە هەپاتایتی A و B. - سودەکانی چارەسەرکردن: پاراستن لە هەپاتایتی A و B، کەمکردنەوەی ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشییەکانی جگەر، وەک سیرۆز و شێرپەنجەی جگەر. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: بەرگری پێویست لە دوای زنجیرەی ڤاکسینەکە دروست دەبێت (بەزۆری لە ماوەی 6 مانگدا). - ماوەی کارکردن: پاراستن بە گشتی بۆ ماوەیەکی درێژخایەنە. - کارلێکەکانی دەرمان: ئاگاداربە لە بەکارهێنانی هاوکات لەگەڵ دەرمانەکانی سەرکوتکەری بەرگری لەش. - مەودای چارەسەری: ئەمە ڤاکسینە و مەودای چارەسەری نییە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: پاراستن لە دوو نەخۆشی جیاواز لە یەک کاتدا. - سوودەکانی: کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوون بە هەپاتایتی A و B، خۆپاراستن لە نەخۆشییەکانی جگەر. - گرنگی کلینیکی: یارمەتیدەرە بۆ پاراستنی تەندروستی گشتی و کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەی هەپاتایتی A و B. - پرۆفایلی سەلامەتی: بە گشتی سەلامەتە، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە.
0Adacel, Boostrix, Daptacel, Tenivac
Tetanus Toxoid Vaccines
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: Vaccine - گروپی کیمیایی/چارەسەری: Tetanus Toxoid - میکانیزمی کردار: Tetanus vaccine کار دەکات بە هاندانی سیستەمی بەرگری لەش بۆ دروستکردنی دژەتەن (antibodies) دژی ژەهری (toxin) بەکتریاکانی tetanus. ئەم دژەتەنانە پارێزگاری لە لەش دەکەن لە تووشبوون بە tetanus ئەگەر لە داهاتوودا بەرکەوتنی هەبێت. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: مژینی vaccine لە شوێنی injection خێرایە. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی نزیکەی 100%ـە، چونکە vaccine ڕاستەوخۆ injection دەکرێتە ناو ماسولکەوە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی دژەتەنەکان (antibodies) دروستکراو درێژخایەنە و بۆ چەند ساڵێک دەمێنێتەوە، کە ئەمەش پاراستنی درێژخایەن دابین دەکات. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی دژەتەنەکان لە خوێندا لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا دوای injection بەدی دەکرێت. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: خۆپاراستن لە tetanus - بەکارهێنانی لاوەکی: پێشگیری کردن لە tetanus دوای برینداربوون (wound management) - مەرجەکانی ئامانج: هەموو کەسێک پێویستە vaccineـی tetanus وەربگرێت، بەتایبەتی منداڵان و گەورەکان. - سودەکانی چارەسەرکردن: پاراستن لە tetanus، کە نەخۆشییەکی مەترسیدارە و دەبێتە هۆی گرژبوونی ماسولکەکان و تەنانەت مردنیش. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: بەرگری دوای چەند هەفتەیەک لە وەرگرتنی vaccine دەست پێدەکات. - ماوەی کارکردن: پاراستن بۆ ماوەی 10 ساڵ دەخایەنێت، دواتر پێویستە booster dose وەربگیرێت. - کارلێکەکانی دەرمان: بە شێوەیەکی گشتی کارلێکی مەترسیداری نییە لەگەڵ دەرمانەکانی تردا. - مەودای چارەسەری: چونکە vaccineـە، مەودای چارەسەری دیاریکراوی نییە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: vaccineـی tetanus بە سەلامەتی و کاریگەر دادەنرێت بۆ خۆپاراستن لە tetanus. - سوودەکانی: پاراستنی درێژخایەن لە نەخۆشییەکی مەترسیدار. - گرنگی کلینیکی: Tetanus دەتوانێت نەخۆشییەکی کوشندە بێت، vaccineـی tetanus ڕێگە دەگرێت لە تووشبوون بە نەخۆشییەکە. - پرۆفایلی سەلامەتی: کاریگەرییە لاوەکییەکانی کەم و ئاسایین.
0Retin-A, Atralin, Renova
tretinoin
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ڕێتینۆید - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ڤیتامین A ئەسید - میکانیزمی کردار: ترێتینۆین بەند دەبێت بە receptors خانەی پێست (receptor) ەکان لە ناو خانەکاندا، کە دەبێتە هۆی گۆڕانکاری لە دەربڕینی جینەکان. ئەمە دەبێتە هۆی زیادکردنی نوێبوونەوەی خانەکان و کەمکردنەوەی دروستبوونی کۆمیدۆنەکان (سیاهە). هەروەها یارمەتی دەدات کۆلاجین (collagen) دروست بکات. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: بڕێکی کەم لە ترێتینۆین لە ڕێگەی پێستەوە دەمژرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەهۆی مژینی کەمەوە، بەردەستبوونی زیندەیی زۆر نییە. - نیوە تەمەن: بەهۆی مژینی کەمەوە، نیوە تەمەنی دیاریکراو نییە. - لوتکەی چڕیی پلازما: بەهۆی مژینی کەمەوە، چڕیی پلازمای بەرز نییە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەری زیپکە (acne). - بەکارهێنانی لاوەکی: کەمکردنەوەی چرچی و لۆچی پێست و پەڵەی تەمەن. - مەرجەکانی ئامانج: زیپکە، چرچی و لۆچی، پەڵەی تەمەن. - سودەکانی چارەسەرکردن: پێستێکی سافتر، کەمکردنەوەی زیپکە، ڕەنگی پێستێکی یەکسانتر. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: چەند هەفتەیەک بۆ چەند مانگێک. - ماوەی کارکردن: بەردەوام دەبێت بە بەکارهێنانی بەردەوام. - کارلێکەکانی دەرمان: دەکرێت لەگەڵ دەرمانی تری موضعی (topical) کارلێکی هەبێت، بەتایبەتی ئەوانەی کە پێست وشک دەکەنەوە یان دەخورێنن. - مەودای چارەسەری: بەپێی چڕیی و شێوازی بەکارهێنان دەگۆڕێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ڕێتینۆیدێکە کە بۆ چارەسەری زیپکە و کەمکردنەوەی نیشانەکانی پیری بەکاردێت. - سوودەکانی: یارمەتی ڕزگاربوون لە زیپکە دەدات، پێست ساف دەکات، و چرچی و لۆچی کەم دەکاتەوە. - گرنگی کلینیکی: دەرمانێکی کاریگەرە بۆ چارەسەری زیپکە و نیشانەکانی پیری، بەڵام دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت بەهۆی کاریگەرییە لاوەکییەکانییەوە. - پرۆفایلی سەلامەتی: دەکرێت ببێتە هۆی وشکبوونەوە، سووربوونەوە، و خوران لە پێستدا. گرنگە بە بڕێکی کەم دەست پێ بکرێت و بەپێی پێویست زیاد بکرێت.
Clobex, Cormax, Temovate, Olux
clobetasol
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: کورتیکۆستێرۆیدێکی بەهێزە. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: گلۆکۆکۆرتیکۆید. - میکانیزمی کردار: بە کەمکردنەوەی هەوکردن، سەرکوتکردنی وەڵامدانەوەی بەرگری لەش کار دەکات. بە دەستتێوەردان لە دروستبوونی ماددە کیمیاییەکان کە دەبنە هۆی هەوکردن، خوروو، و سووربوونەوە کار دەکات. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: مژینی clobetasol لە پێستەوە دەگۆڕێت بەپێی بارودۆخی پێست و ناوچەی بەکارهێنان. - بەردەستبوونی زیندەیی: کەمە، بەڵام دەتوانێت بەهۆی بەکارهێنانی داخستنەوە (Occlusion) زیاد بکات. - نیوە تەمەن: زانیاری ورد لەبەردەستدا نییە، بەڵام دەزانرێت کە کاریگەرییەکەی بۆ ماوەیەکی دیاریکراو دەمێنێتەوە دوای بەکارهێنان. - لوتکەی چڕیی پلازما: کەمە، بەڵام ڕەنگە لەدوای ماوەیەکی زۆر بەکارهێنان یان لە ناوچە گەورەکاندا ڕوو بدات. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەری کورتخایەنی نەخۆشییەکانی پێست وەکو سۆریاسز (psoriasis)، ئێگزیما (eczema)، و درمایتیت (dermatitis) کە وەڵام دەدەنەوە بۆ کورتیکۆستێرۆیدەکان. - بەکارهێنانی لاوەکی: هەندێکجار بۆ چارەسەری نەخۆشییەکانی تری پێست بەکاردێت بە ڕێنمایی پزیشک. - مەرجەکانی ئامانج: کەمکردنەوەی هەوکردن، خورشت، سووربوونەوە و ئارامکردنەوەی نیشانەکانی پێست. - سودەکانی چارەسەرکردن: باشترکردنی کوالێتی ژیان بە ڕزگاربوون لە نیشانە ناخۆشەکان. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: لە چەند ڕۆژێکەوە بۆ هەفتەیەک دەخایەنێت. - ماوەی کارکردن: بەندە لەسەر بڕ و ماوەی بەکارهێنان و جۆری نەخۆشییەکە. - کارلێکەکانی دەرمان: ئاگاداربە لەگەڵ کورتیکۆستێرۆیدەکانی تر و دەرمانەکانی سەرپێست. - مەودای چارەسەری: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەی خۆت لە کاریگەرییە خراپەکان بپارێزیت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: کورتیکۆستێرۆیدێکی زۆر بەهێزە و بۆ ماوەیەکی کورت بەکاردێت. - سوودەکانی: کاریگەرە بۆ کەمکردنەوەی هەوکردن و خوروو لە حاڵەتە توندەکاندا. - گرنگی کلینیکی: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەی خۆت لە کاریگەرییە خراپەکان بپارێزیت. - پرۆفایلی سەلامەتی: بەکارهێنانی درێژخایەن دەبێتە هۆی تەنکبوونەوەی پێست و کێشەی تر.
Kenalog, Aristocort, Triderm
triamcinolone
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: کورتیکۆستێرۆیدەکان - گروپی کیمیایی/چارەسەری: گلوکۆکۆرتیکۆیدە دەستکردەکان (synthetic glucocorticoids). - میکانیزمی کردار: تریامسینۆلۆن وەک دەرمانێکی دژە ھەوکردن کاردەکات بە کەمکردنەوەی دەردانی ماددە کیمیاییەکانی لەش کە ھەوکردن دروستدەکەن. ھەروەھا کاردەکاتە سەر سیستەمی بەرگری لەش بۆ کەمکردنەوەی وەڵامدانەوەی بەرگری. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: دەگۆڕێت بەپێی شێوەی بەکارھێنان (وەک کرێم، حەب، یان دەرزی). بە شێوەیەکی گشتی لە ڕێگەی پێستەوە بە کەمترین ڕێژە دەمژرێت، بەڵام بەراورد بە بەکارهێنانی سیستەماتیکی (وەک حەب و دەرزی) ڕێژەی مژینی زیاترە. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی بەپێی ڕێگای بەکارهێنان دەگۆڕێت. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی تریامسینۆلۆن نزیکەی ٢-٥ سەعاتە. - لوتکەی چڕیی پلازما: کاتەکە دەگۆڕێت بەپێی ڕێگای بەکارھێنان. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەری ھەوکردنی پێست، ئەلێرژی، ھەوکردنی جومگەکان، و ھەندێک نەخۆشییەکانی سی. - بەکارهێنانی لاوەکی: چارەسەری نەخۆشییەکانی خوێن، ھەندێک جۆرەکانی شێرپەنجە، و بۆ سەرکوتکردنی سیستەمی بەرگری لە دوای چاندنی ئەندام. - مەرجەکانی ئامانج: چارەسەری نەخۆشییە ئۆتۆئیمونییەکان، دەردە روماتیزمیەکان و ئەگزیمیا. - سودەکانی چارەسەرکردن: کەمکردنەوەی ئازار، سورهەڵگەڕانەوە، خورشت، و ئاوسان. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: دەگۆڕێت بەپێی شێوەی بەکارھێنان و دۆخی نەخۆشەکە. ھەندێک جار لە چەند سەعاتێکدا کاریگەرییەکەی دەردەکەوێت، بەڵام لە ھەندێک حاڵەتدا پێویستی بە چەند ڕۆژێک ھەیە. - ماوەی کارکردن: دەگۆڕێت بەپێی شێوەی بەکارھێنان و بڕی دەرمانەکە. - کارلێکەکانی دەرمان: لەگەڵ چەندین دەرمانی تر کارلێکی ھەیە، لەوانە دەرمانی دژە ھەوکردنی ناستیرۆیدی (NSAIDs)، دەرمانی دژە کۆکەرە و ھەندێک دەرمانی شەکرە. - مەودای چارەسەری: پزیشک مەودای چارەسەری دیاری دەکات بەپێی باری تەندروستی نەخۆش و وەڵامدانەوەی لەشی بۆ دەرمانەکە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: دەرمانێکی بەھێزی دژە ھەوکردنە. - سوودەکانی: زوو ھەوکردن کەم دەکاتەوە و ئازار ناهێڵێت. - گرنگی کلینیکی: بە شێوەیەکی بەرفراوان لە چارەسەری نەخۆشییە جۆراوجۆرەکاندا بەکاردێت. - پرۆفایلی سەلامەتی: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربھێنرێت بەھۆی کاریگەرییە لاوەکییەکانی.
Zanaflex, Sirdalud
tizanidine
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: دەرمانی خاوکەرەوەی ماسولکە (Muscle Relaxant) و ئاگۆنیستی ئەلفا-2 ئەدرێنێرجیک (Alpha2-Adrenergic Agonist). - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ئەم دەرمانە سەر بە گروپی دەرمانەکانە کە یارمەتی خاوکردنەوەی ماسولکەکان دەدەن و ئازار کەمدەکەنەوە. - میکانیزمی کردار: Tizanidine کار دەکات لەسەر کۆئەندامی دەماری ناوەندی (CNS) بۆ کەمکردنەوەی گرژبوونی ماسولکەکان. ئەمە دەکات بە زیادکردنی کاریگەرییەکانی ماددەی کیمیایی سروشتی لە مێشکدا کە ناوی نۆرئەپینێفرینە (Norepinephrine)، کە یارمەتی ڕێکخستنی گرژبوونی ماسولکە دەدات. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: Tizanidine بە خێرایی لە ڕیخۆڵەکانەوە دەمژرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: گۆڕانکاری هەیە لە بەردەستبوونی زیندەیی دەرمانەکە لە نێوان تاکەکاندا، دەتوانێت کاریگەری هەبێت لەسەر چۆنیەتی کارکردنی دەرمانەکە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی دەرمانەکە نزیکەی ٢-٤ سەعاتە. - لوتکەی چڕیی پلازما: دەگاتە لوتکەی چڕی لە پلازمادا لە نێوان ١-٢ سەعات دوای وەرگرتنی دەرمانەکە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی گرژبوونی ماسولکەکان (Muscle Spasm). - بەکارهێنانی لاوەکی: هەندێک جار بۆ چارەسەری سەرئێشە و ئازاری درێژخایەن بەکاردێت. - مەرجەکانی ئامانج: بۆ ئەو کەسانەی کە تووشی گرژبوونی ماسولکە بوون بەهۆی نەخۆشییەکانی وەک فرە sclerosis (multiple sclerosis) یان برینداربوونی بڕبڕەی پشت. - سودەکانی چارەسەرکردن: یارمەتی کەمکردنەوەی ئازار و ڕەقبوونی ماسولکە دەدات، کە ئەمەش دەبێتە هۆی باشترکردنی توانای جووڵە و ئاسانکردنی چالاکییە ڕۆژانەییەکان. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەرییەکانی دەرمانەکە بە شێوەیەکی گشتی لە ماوەی ١-٢ سەعاتدا دەردەکەون. - ماوەی کارکردن: کاریگەرییەکانی دەرمانەکە دەتوانێت بۆ ماوەی چەند سەعاتێک بەردەوام بێت. - کارلێکەکانی دەرمان: دەتوانێت کارلێکی هەبێت لەگەڵ هەندێک دەرمانی تردا، وەک دەرمانەکانی خاوکەرەوەی کۆئەندامی دەماری ناوەندی (CNS depressants) و دەرمانەکانی دژی خەمۆکی. - مەودای چارەسەری: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەی کاریگەرییە لاوەکییەکان کەم بکرێنەوە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: Tizanidine جیاوازە لە دەرمانەکانی تری خاوکەرەوەی ماسولکە بەهۆی میکانیزمی کارکردنی لەسەر ڕێگرەکانی ئەلفا-٢ ئەدرێنێرجیک. - سوودەکانی: کاریگەرییە لاوەکییەکانی کەمترن لە هەندێک دەرمانی تری خاوکەرەوەی ماسولکە. - گرنگی کلینیکی: بەسوودە بۆ ئەو نەخۆشانەی کە پێویستیان بە دەرمانێکە بۆ کەمکردنەوەی گرژبوونی ماسولکە بەبێ کاریگەرییە لاوەکییە زۆرەکانی دەرمانەکانی تر. - پرۆفایلی سەلامەتی: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت لەو کەسانەی کە کێشەی جگەریان هەیە.
Lioresal, Gablofen
baclofen
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ماسولکە خاوکەرەوە - گروپی کیمیایی/چارەسەری: GABA-B agonist (دەرمانێک کە کارلێک دەکات لەگەڵ ڕیceptorsی GABA-B لە دەمارەخانەکاندا) - میکانیزمی کردار: baclofen کاردەکات لەسەر ڕیceptorsی GABA-B لە مێشک و بڕبڕە، کە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی دەمارەخانەکان و خاوکردنەوەی ماسولکەکان. ئەمەش یارمەتی دەدات بۆ کەمکردنەوەی ڕەقبوونی ماسولکەکان و ئازار. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: بەخێرایی لە ڕیخۆڵەکانەوە دەمژرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: نزیکەی 80% - نیوە تەمەن: نزیکەی 2.5 بۆ 4 کاتژمێر. - لوتکەی چڕیی پلازما: لەماوەی 2 بۆ 3 کاتژمێردا دەگاتە لوتکە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەری ڕەقبوونی ماسولکەکان (spasticity) کە بەهۆی نەخۆشییەکانی وەک multiple sclerosis (MS) یان زیان گەیاندن بە بڕبڕە دروست دەبێت. - بەکارهێنانی لاوەکی: هەندێک جار بۆ چارەسەری ئازاری دەماری trigeminal neuralgia بەکاردێت، هەروەها بۆ کەمکردنەوەی ئالوودەبوون بە alcohol. - مەرجەکانی ئامانج: ڕەقبوونی ماسولکەکان، multiple sclerosis (MS)، زیان گەیاندن بە بڕبڕە. - سودەکانی چارەسەرکردن: کەمکردنەوەی ڕەقبوونی ماسولکەکان، ئاسانکردنی جووڵە، کەمکردنەوەی ئازار. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا کاریگەرییەکانی دەردەکەون. - ماوەی کارکردن: نزیکەی 4 بۆ 8 کاتژمێر. - کارلێکەکانی دەرمان: لەگەڵ دەرمانەکانی وەک benzodiazepines و opioids دەکرێت کاریگەرییە خەوێنەرەکان زیاد بکات. - مەودای چارەسەری: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت و ژەمەکان بە وردی ڕێکبخرێن بەپێی وەڵامی نەخۆش. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: کاریگەرییەکی باشی هەیە لەسەر کەمکردنەوەی ڕەقبوونی ماسولکەکان. - سوودەکانی: یارمەتی نەخۆش دەدات بۆ جووڵەی ئاسانتر و کەمکردنەوەی ئازار. - گرنگی کلینیکی: یارمەتی نەخۆش دەدات بۆ باشترکردنی کوالێتی ژیانیان. - پرۆفایلی سەلامەتی: دەکرێت کاریگەری لاوەکی هەبێت، بەڵام بەگشتی سەلامەتە ئەگەر بە ڕێنمایی پزیشک بەکاربهێنرێت.
Flexeril, Amrix, Fexmid
cyclobenzaprine
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: دەرمانی خاوکەرەوەی ماسولکە (Skeletal Muscle Relaxant) - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ئەمینە سێ بازنەییەکان (Tricyclic amines). ھاوشێوەی ماددەی دژە خەمۆکی سێ بازنەیی یە. - میکانیزمی کردار: میکانیزمی تەواوی کارکردنی بە تەواوی ڕوون نییە، بەڵام وا دادەنرێت کە لە ڕێگەی کاریگەری لەسەر کۆئەندامی دەماری ناوەندی (CNS) کار دەکات، ڕەنگە بە کەمکردنەوەی چالاکیی دەماری موڕەکان کە دەبنە هۆی گرژبوونی ماسولکە. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: بە خێرایی لە ڕیخۆڵەکانەوە دەمژرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی دەگۆڕێت لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی لەناوچوون نزیکەی ٨-٣٧ کاتژمێرە. - لوتکەی چڕیی پلازما: لە ماوەی ٣-٨ کاتژمێردا دەگاتە لوتکەی چڕی لە خوێندا. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: بۆ چارەسەرکردنی گرژبوونی ماسولکەکان بەهۆی ئازاری ماسولکە و ئێسک. بەزۆری بۆ ماوەیەکی کورت بەکاردێت (بۆ نموونە، ٢-٣ هەفتە). - بەکارهێنانی لاوەکی: هەندێک جار بۆ چارەسەری ئازاری درێژخایەن بەکاردێت، بەڵام ئەمە بە شێوەیەکی بەرفراوان لێکۆڵینەوەی لەسەر نەکراوە. - مەرجەکانی ئامانج: ئازاری ماسولکە، گرژبوونی ماسولکە، سپاسم. - سودەکانی چارەسەرکردن: کەمکردنەوەی ئازار و گرژبوون، باشترکردنی جووڵەی ماسولکە. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: دەستپێکردنی کاریگەری لەوانەیە لە ماوەی ٣٠-٦٠ خولەکدا دەست پێ بکات. - ماوەی کارکردن: کاریگەرییەکەی دەتوانێت ٤-٨ کاتژمێر بخایەنێت. - کارلێکەکانی دەرمان: کارلێک لەگەڵ دەرمانەکانی تر کە کاریگەری خاوکەرەوەیان هەیە، وەک ئۆپیۆیدەکان، دژە خەمۆکییەکان، و ئەلکحول. - مەودای چارەسەری: دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەی کاریگەرییە لاوەکییەکان کەم بکرێنەوە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: خاوکەرەوەی ماسولکەیە و کاریگەری دژە هەوکردنی نییە. - سوودەکانی: بەسوودە بۆ کەمکردنەوەی ئازار و گرژبوونی ماسولکە، بەتایبەتی لە قۆناغی سەرەتایی چاکبوونەوە. - گرنگی کلینیکی: بە شێوەیەکی باو بۆ ئازاری ماسولکە بەکاردێت، بەڵام دەبێت بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت بەهۆی کاریگەرییە لاوەکییەکانی. - پرۆفایلی سەلامەتی: دەتوانێت ببێتە هۆی خەواڵوویی، وشکی دەم، و سەرگێژخواردن.